مقالات
نبات برای نفخ خوب است؟ بررسی علمی و راهکارهای کاهش نفخ
نبات برای نفخ یکی از موضوعاتی است که افراد زیادی هنگام احساس سنگینی، پری شکم یا تجمع گاز به دنبال پاسخ آن میگردند. در فرهنگ غذایی ایرانی، نبات معمولاً همراه چای یا نوشیدنی گرم مصرف میشود و بسیاری از افراد آن را یک خوراکی سنتی برای آرام کردن ناراحتیهای گوارشی میدانند.
اما آیا واقعاً نبات میتواند نفخ را برطرف کند؟
پاسخ کوتاه این است که شواهد علمی کافی برای اثبات اثر مستقیم نبات بر درمان نفخ وجود ندارد. نبات در اصل نوعی قند متبلور است و نمیتوان آن را درمان نفخ یا بیماریهای گوارشی دانست. حتی مصرف زیاد خوراکیهای شیرین میتواند در بعضی افراد علائم گوارشی را تشدید کند. اگر میخواهید با شکلها و مدلهای مختلف این محصول بیشتر آشنا شوید، میتوانید راهنمای انواع نبات را مطالعه کنید.
پس اگر بعد از غذا احساس نفخ دارید، بهتر است ابتدا علت آن را پیدا کنید. نفخ میتواند از گاز موجود در دستگاه گوارش، یبوست، سرعت غذا خوردن، نوشیدنیهای گازدار، عدم تحمل بعضی غذاها یا مشکلاتی مانند سندرم روده تحریکپذیر ناشی شود.
در این مقاله بررسی میکنیم که نبات برای نفخ معده چه جایگاهی دارد، چرا بعضی افراد بعد از خوردن نبات احساس بهتری پیدا میکنند، چه زمانی نبات میتواند انتخاب مناسبی نباشد و برای کاهش نفخ چه کارهایی واقعاً کمککننده هستند.
فهرست مطالب
Toggleپاسخ کوتاه: آیا نبات برای نفخ مفید است؟
اگر بخواهیم خیلی مستقیم پاسخ بدهیم، نبات درمان اثباتشدهای برای نفخ نیست.
ممکن است بعضی افراد بعد از نوشیدن یک نوشیدنی گرم همراه مقدار کمی نبات احساس آرامش بیشتری داشته باشند، اما این تجربه شخصی را نباید با اثر درمانی نبات اشتباه گرفت.
نفخ معمولاً به دلیل افزایش گاز، تجمع محتویات دستگاه گوارش یا حساسیت بیشتر فرد به گاز طبیعی روده ایجاد میشود. مشکلاتی مانند یبوست، عدم تحمل بعضی مواد غذایی و سندرم روده تحریکپذیر نیز میتوانند باعث نفخ شوند.
بنابراین اگر مرتب دچار نفخ میشوید، بهتر است به جای اینکه فقط به دنبال یک خوراکی برای رفع آن باشید، علت نفخ را بررسی کنید.
نفخ چیست و چرا اتفاق میافتد؟
نفخ همان احساس پری، فشار یا ورم در ناحیه شکم است. بعضی افراد فقط احساس میکنند شکمشان پر شده است، در حالی که در بعضی افراد اندازه شکم نیز بیشتر میشود.
نفخ معمولاً با علائمی مانند:
- احساس پری شکم
- فشار یا ناراحتی در شکم
- آروغ زدن
- دفع گاز بیشتر
- صدای شکم
- احساس سنگینی بعد از غذا
همراه میشود.
نکته جالب این است که وجود مقداری گاز در دستگاه گوارش کاملاً طبیعی است. مشکل زمانی ایجاد میشود که گاز یا احساس نفخ زیاد شود، تکرار شود یا زندگی روزمره فرد را مختل کند.
مهمترین علتهای نفخ معده چیست؟
نفخ یک علت واحد ندارد. به همین دلیل یک راهکار که برای یک نفر جواب میدهد، لزوماً برای فرد دیگری مؤثر نیست.
تجمع گاز در دستگاه گوارش
یکی از علتهای رایج نفخ، وجود گاز در دستگاه گوارش است. بخشی از این گاز هنگام خوردن و نوشیدن وارد بدن میشود و بخش دیگر زمانی ایجاد میشود که باکتریهای روده بزرگ کربوهیدراتهای هضمنشده را تجزیه میکنند.
غذا خوردن سریع، جویدن آدامس، نوشیدن نوشیدنیهای گازدار و نوشیدن با نی میتواند باعث ورود هوای بیشتری به دستگاه گوارش شود.
یبوست
یبوست نیز میتواند احساس نفخ و پری شکم ایجاد کند. وقتی دفع مدفوع دشوار یا کمتعداد باشد، فرد ممکن است علاوه بر نفخ، احساس سنگینی و ناراحتی شکمی داشته باشد.
عدم تحمل غذایی
بعضی افراد بعد از مصرف مواد غذایی خاص دچار نفخ، گاز یا درد شکم میشوند.
برای مثال در افراد مبتلا به عدم تحمل لاکتوز، مصرف شیر و بعضی محصولات لبنی میتواند طی چند ساعت باعث نفخ، گاز، اسهال یا درد شکم شود.
سندرم روده تحریکپذیر
سندرم روده تحریکپذیر یا IBS یکی دیگر از شرایطی است که میتواند با نفخ، درد شکم، یبوست یا اسهال همراه باشد. علائم IBS معمولاً در دورههای مختلف شدت و ضعف پیدا میکنند.
بعضی غذاها و نوشیدنیها
برخی مواد غذایی در بعضی افراد گاز بیشتری ایجاد میکنند. حبوبات، بعضی سبزیجات، برخی میوهها، محصولات لبنی در افراد حساس و نوشیدنیهای گازدار از جمله مواردی هستند که میتوانند در بعضی افراد علائم نفخ ایجاد کنند.
به همین دلیل، اگر همیشه بعد از یک غذای خاص نفخ میگیرید، بهتر است به الگوی غذایی خود توجه کنید.
نبات برای نفخ معده دقیقاً چه اثری دارد؟
اینجا باید بین تجربه سنتی و شواهد علمی تفاوت بگذاریم.
نبات مادهای شیرین و متبلور است که بیشتر از ساکارز تشکیل میشود. بنابراین نمیتوان اثر درمانی مستقلی مانند یک داروی ضدنفخ برای آن در نظر گرفت.
تا زمانی که شواهد علمی معتبر و مشخصی درباره اثر مستقیم نبات بر کاهش نفخ وجود نداشته باشد، بهتر است نگوییم «نبات نفخ را درمان میکند».
ممکن است فردی بعد از نوشیدن چای گرم با مقدار کمی نبات احساس راحتی کند. این احساس میتواند با شرایط مختلفی مانند گرم بودن نوشیدنی، آرامتر نوشیدن، فاصله گرفتن از غذای سنگین یا حتی تجربه شخصی فرد ارتباط داشته باشد؛ اما این موضوع به معنای اثبات اثر ضدنفخی نبات نیست.
آیا خوردن نبات بعد از غذا برای نفخ خوب است؟
این یکی از سؤالهای رایج درباره نبات برای نفخ است.
اگر بعد از غذا احساس پری یا نفخ دارید، خوردن مقدار زیادی نبات راهکار مناسبی برای درمان علت نفخ نیست.
نبات قند بالایی دارد و مصرف زیاد خوراکیهای شیرین در رژیم غذایی توصیه نمیشود. منابع تغذیهای معتبر نیز کاهش مصرف قندهای آزاد را توصیه میکنند.
از طرف دیگر، بعضی افراد نسبت به برخی کربوهیدراتها و مواد غذایی حساسیت بیشتری دارند و مصرف بعضی خوراکیها میتواند علائم نفخ آنها را افزایش دهد.
بنابراین اگر بعد از هر وعده غذا نفخ دارید، بهتر است به جای اضافه کردن نبات به برنامه غذایی، بررسی کنید:
- چه غذایی خوردهاید؟
- چه مقدار غذا خوردهاید؟
- با چه سرعتی غذا خوردهاید؟
- آیا نوشیدنی گازدار مصرف کردهاید؟
- آیا یبوست دارید؟
- آیا این مشکل بعد از مصرف لبنیات یا غذای خاصی تکرار میشود؟
این اطلاعات میتواند سرنخ بهتری برای پیدا کردن علت نفخ به شما بدهد.
آیا نبات برای گاز معده مفید است؟
گاهی «نفخ» و «گاز معده» را به جای یکدیگر استفاده میکنیم، اما دقیقاً یک مفهوم نیستند.
گاز میتواند در معده و روده وجود داشته باشد و بدن آن را با آروغ یا دفع گاز خارج کند. نفخ بیشتر به احساس پری یا ورم شکم اشاره دارد.
بنابراین اگر مشکل اصلی شما گاز و نفخ مکرر است، نبات درمان مشخصی برای آن محسوب نمیشود.
در چنین شرایطی اصلاح عادتهای غذایی، آهسته غذا خوردن، کاهش نوشیدنیهای گازدار و شناسایی غذاهای محرک میتواند منطقیتر باشد.
چرا بعضی افراد بعد از خوردن نبات احساس بهتری دارند؟
این سؤال پاسخ سادهای ندارد.
گاهی فرد بعد از یک وعده غذایی سنگین، به جای ادامه خوردن، یک نوشیدنی گرم مینوشد و مقدار کمی نبات مصرف میکند. همین تغییر رفتار ممکن است احساس خوشایندتری ایجاد کند.
از طرف دیگر، تجربه افراد درباره غذاها و نوشیدنیها متفاوت است. چیزی که برای یک نفر احساس راحتی ایجاد میکند، ممکن است برای فرد دیگری هیچ اثری نداشته باشد.
بنابراین اگر شما بعد از مقدار کمی نبات احساس بهتری دارید، این تجربه شخصی قابل توجه است؛ اما بهتر است آن را به عنوان درمان قطعی نفخ در نظر نگیرید.
آیا نبات میتواند نفخ را بدتر کند؟
در بعضی شرایط، مصرف زیاد مواد شیرین میتواند انتخاب مناسبی برای فردی که مشکلات گوارشی دارد نباشد.
نبات نیز یک ماده قندی است و نباید به دلیل تصور «سنتی بودن» آن را بدون محدودیت مصرف کرد.
همچنین بعضی افراد با مصرف مقدار زیادی قند یا برخی کربوهیدراتها علائم گوارشی بیشتری تجربه میکنند. واکنش بدن افراد با یکدیگر متفاوت است.
پس اگر متوجه شدید که بعد از مصرف نبات یا خوراکیهای شیرین نفخ شما بیشتر میشود، بهتر است مصرف آن را کاهش دهید و الگوی علائم خود را بررسی کنید.
برای کاهش نفخ چه کارهایی بهتر از مصرف نبات هستند؟
اگر هدفتان کاهش نفخ است، چند تغییر ساده در سبک غذا خوردن میتواند از مصرف خودسرانه خوراکیهای مختلف مفیدتر باشد.
آهستهتر غذا بخورید
غذا خوردن سریع باعث میشود هوای بیشتری همراه غذا وارد دستگاه گوارش شود.
سعی کنید برای غذا خوردن زمان کافی بگذارید، لقمهها را خوب بجوید و هنگام غذا خوردن کمتر صحبت کنید.
کاهش بلع هوا یکی از توصیههای شناختهشده برای کاهش علائم گاز است.
نوشیدنیهای گازدار را کاهش دهید
نوشیدنیهای گازدار میتوانند مقدار هوای واردشده به دستگاه گوارش را افزایش دهند و در بعضی افراد نفخ را تشدید کنند.
اگر بعد از نوشابه یا آب گازدار احساس پری و نفخ دارید، کاهش مصرف آنها میتواند یک آزمایش ساده و مفید باشد.
وعدههای خیلی سنگین نخورید
به جای اینکه یک وعده بسیار بزرگ بخورید، میتوانید حجم وعدهها را متعادلتر کنید.
منابع پزشکی برای کاهش علائم گاز نیز وعدههای کوچکتر و منظمتر را در بعضی افراد پیشنهاد میکنند.
غذاهای محرک خودتان را پیدا کنید
همه افراد به یک غذا واکنش یکسانی ندارند.
برای مثال ممکن است یک نفر بعد از مصرف حبوبات نفخ زیادی بگیرد و فرد دیگری هیچ مشکلی نداشته باشد.
ثبت غذاهایی که میخورید و زمانی که علائم ایجاد میشوند، میتواند به پیدا کردن الگو کمک کند. متخصصان نیز در بررسی مشکلات گاز و نفخ ممکن است از فرد بخواهند دفترچه غذا و علائم داشته باشد.
اگر یبوست دارید، آن را جدی بگیرید
یبوست میتواند یکی از عوامل ایجاد یا تشدید نفخ باشد.
مصرف مایعات کافی، فعالیت بدنی و دریافت مناسب فیبر میتواند به سلامت دستگاه گوارش کمک کند؛ البته افزایش ناگهانی فیبر ممکن است در بعضی افراد گاز و نفخ را بیشتر کند، بنابراین بهتر است تغییرات غذایی را تدریجی انجام دهید.
آیا چای و نبات برای نفخ مناسب است؟
این سؤال کمی پیچیدهتر از چیزی است که به نظر میرسد.
خود چای و نبات را نمیتوان به عنوان درمان نفخ معرفی کرد. از طرف دیگر، چای حاوی کافئین است و بعضی افراد با مصرف نوشیدنیهای کافئیندار علائم گوارشی بیشتری تجربه میکنند.
اگر متوجه شدهاید که بعد از چای شیرین نفخ یا ناراحتی گوارشی بیشتری دارید، بهتر است مقدار مصرف چای، میزان شیرینی و زمان نوشیدن آن را بررسی کنید. اگر چای را با نبات مصرف میکنید، میتوانید بر اساس ذائقه خود از انواع مختلف آن، مانند نبات زعفرانی، استفاده کنید.
در مقابل، اگر یک فنجان چای کمرنگ با مقدار کمی نبات برای شما خوشایند است و علائم ایجاد نمیکند، دلیلی ندارد صرفاً به دلیل نفخ آن را برای همه افراد ممنوع بدانیم.
واکنش بدن خودتان را بررسی کنید، اما نبات را جایگزین درمان پزشکی نکنید.
آیا دمنوش بهتر از نبات برای نفخ است؟
دمنوشها نیز یک گروه بسیار متنوع هستند و نمیتوان درباره همه آنها یک حکم یکسان داد.
برای مثال، روغن نعناع فلفلی در برخی افراد مبتلا به علائم IBS میتواند به کاهش گرفتگی شکم، نفخ و دفع گاز کمک کند؛ با این حال، روغن نعناع فلفلی برای همه مناسب نیست و در بعضی افراد میتواند علائم سوزش سر دل یا رفلاکس را بدتر کند.
زنجبیل نیز برای بعضی مشکلات گوارشی و بهخصوص تهوع مورد مطالعه قرار گرفته است، اما کیفیت مطالعات در همه زمینهها یکسان نیست و نباید آن را درمان قطعی نفخ دانست.
بنابراین اگر میخواهید برای علائم گوارشی از گیاهان دارویی یا مکملها استفاده کنید، بهخصوص اگر دارو مصرف میکنید یا بیماری زمینهای دارید، بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
نبات برای نفخ کودکان مناسب است؟
برای کودکان نباید از نبات به عنوان درمان نفخ استفاده کرد.
نفخ در کودکان میتواند علتهای مختلفی داشته باشد و نوع غذا، یبوست، عدم تحمل غذایی یا سایر مشکلات گوارشی میتوانند در ایجاد آن نقش داشته باشند.
از طرف دیگر، نبات یک ماده قندی است و مصرف زیاد قند در رژیم غذایی کودک مطلوب نیست.
اگر نفخ کودک مکرر است، با درد، اسهال، یبوست، استفراغ یا کاهش وزن همراه میشود، بهتر است علت آن را با پزشک بررسی کنید.
آیا نبات برای نفخ در بارداری مناسب است؟
در دوران بارداری نباید برای درمان نفخ به مصرف زیاد نبات یا سایر خوراکیهای شیرین تکیه کرد.
نفخ در بارداری میتواند به دلایل مختلفی مانند تغییرات هورمونی، تغییر حرکات دستگاه گوارش، تغییر رژیم غذایی یا یبوست ایجاد شود.
اگر در دوران بارداری نفخ شدید یا مداوم دارید، بهتر است درباره روش مناسب کنترل آن با پزشک یا ماما صحبت کنید؛ بهخصوص اگر علائم جدید، شدید یا غیرعادی باشند.
چه زمانی نفخ طبیعی نیست؟
نفخ گاهبهگاه معمولاً موضوع نگرانکنندهای نیست. اما اگر نفخ بهطور مداوم تکرار شود یا همراه علائم دیگری باشد، بهتر است علت آن بررسی شود.
بر اساس توصیههای پزشکی، در صورت نفخ مکرر، نفخی که برطرف نمیشود یا نفخ همراه با کاهش وزن ناخواسته و خون در مدفوع، باید با پزشک مشورت کرد.
همچنین نفخ همراه با علائمی مانند:
- درد قابل توجه شکم
- استفراغ
- تب
- یبوست یا اسهال شدید
- وجود توده یا تورم شکمی
- ناتوانی در دفع مدفوع یا گاز
- کاهش وزن بدون دلیل
- خون در مدفوع
نیاز به توجه پزشکی دارد.
اگر درد شکم شدید و ناگهانی باشد یا نفخ همراه با استفراغ خونی یا مشکل شدید تنفسی ایجاد شود، باید فوراً به مراکز اورژانسی مراجعه کرد.
برای نفخ مکرر چه پزشکی باید مراجعه کنیم؟
اگر نفخ گهگاهی اتفاق میافتد و با تغییرات ساده غذایی بهتر میشود، معمولاً میتوانید ابتدا عادتهای غذایی خود را بررسی کنید.
اما اگر نفخ مرتب تکرار میشود، زندگی روزمره را مختل میکند یا با علائم دیگری همراه است، پزشک عمومی میتواند نقطه شروع مناسبی باشد و در صورت نیاز شما را به متخصص گوارش ارجاع دهد.
پزشک ممکن است درباره زمان شروع علائم، غذاهایی که مصرف میکنید، وضعیت دفع، داروها و بیماریهای قبلی سؤال کند. در بعضی شرایط نیز آزمایشهای لازم را برای پیدا کردن علت علائم درخواست میکند.
یک روش ساده برای پیدا کردن علت نفخ
اگر نفخ شما مرتب اتفاق میافتد، برای چند روز یک دفترچه ساده داشته باشید.
در آن بنویسید:
| مورد | چیزی که ثبت میکنید |
|---|---|
| زمان غذا | ساعت وعده غذایی |
| نوع غذا | غذای اصلی و میانوعده |
| مقدار | کم، متوسط یا زیاد |
| نوشیدنی | آب، چای، نوشابه و… |
| زمان نفخ | چند دقیقه یا چند ساعت بعد |
| شدت نفخ | خفیف، متوسط یا شدید |
| دفع | یبوست، اسهال یا حالت عادی |
| سایر علائم | درد، آروغ، تهوع و… |
بعد از چند روز ممکن است متوجه شوید که علائم شما با یک غذای خاص، حجم زیاد غذا، نوشیدنی گازدار یا الگوی خاصی ارتباط دارد.
البته این دفترچه جای تشخیص پزشک را نمیگیرد؛ فقط اطلاعات دقیقتری برای بررسی مشکل در اختیار شما قرار میدهد.
آیا نبات برای نفخ بهتر از شکر است؟
از نظر اینکه هر دو محصول منبع قند هستند، نباید نبات را یک گزینه درمانی یا «ضدنفخ» در نظر گرفت.
نبات شکل بلوری شکر است و صرفاً به دلیل ظاهر یا سنتی بودن آن نمیتوان گفت که اثر متفاوتی بر نفخ دارد.
اگر هدف شما کاهش مصرف قند است، مقدار مصرف نبات نیز باید در نظر گرفته شود. منابع تغذیهای توصیه میکنند مصرف قندهای آزاد محدود شود.
بنابراین اگر بین چای با شکر و چای با نبات انتخاب میکنید، تفاوت اصلی برای موضوع نفخ را نباید به «ضدنفخ بودن نبات» نسبت دهید؛ مقدار کل قند مصرفی و واکنش بدن شما اهمیت بیشتری دارد.
جمعبندی؛ بالاخره نبات برای نفخ خوب است یا نه؟
اگر بخواهیم تمام این مقاله را در چند جمله خلاصه کنیم:
نبات درمان علمی و اثباتشدهای برای نفخ نیست.
ممکن است بعضی افراد با نوشیدن یک نوشیدنی گرم همراه مقدار کمی نبات احساس راحتی کنند، اما این تجربه به معنی اثر مستقیم نبات بر کاهش گاز یا درمان نفخ نیست.
از طرف دیگر، نبات یک ماده قندی است و مصرف زیاد خوراکیهای شیرین توصیه نمیشود. بعضی افراد نیز ممکن است با مصرف برخی مواد غذایی و کربوهیدراتها علائم گوارشی بیشتری تجربه کنند.
اگر گهگاهی نفخ دارید، بهتر است ابتدا روی عادتهای سادهای مانند آهسته غذا خوردن، کاهش نوشیدنیهای گازدار، پرهیز از وعدههای بسیار سنگین، نوشیدن آب کافی و شناسایی غذاهای محرک تمرکز کنید.
اما اگر نفخ شما مداوم است یا همراه با درد، کاهش وزن، خون در مدفوع، استفراغ، تب یا تغییرات قابل توجه در دفع ایجاد میشود، بهتر است علت را با پزشک بررسی کنید.
در نهایت، نبات میتواند بخشی از فرهنگ غذایی و پذیرایی ایرانی باشد، اما نباید آن را جایگزین تشخیص یا درمان پزشکی برای نفخ و مشکلات گوارشی کرد. اگر برای مصرف روزانه یا پذیرایی به دنبال نبات باکیفیت هستید، میتوانید خرید انواع نبات را از محصولات نبات یگانه بررسی کنید و بر اساس نیاز خود انتخاب کنید.
سوالات متداول درباره نبات برای نفخ
آیا نبات برای نفخ خوب است؟
شواهد علمی کافی برای اثبات اثر مستقیم نبات بر درمان نفخ وجود ندارد. اگرچه بعضی افراد ممکن است بعد از نوشیدنی گرم همراه مقدار کمی نبات احساس راحتی کنند، اما این تجربه را نباید اثر درمانی قطعی دانست.
آیا نبات برای نفخ معده مفید است؟
نبات درمان مشخصی برای نفخ معده محسوب نمیشود. نفخ میتواند علتهای مختلفی مانند گاز، یبوست، عدم تحمل غذایی یا سندرم روده تحریکپذیر داشته باشد.
آیا خوردن نبات بعد از غذا نفخ را از بین میبرد؟
خیر، نمیتوان گفت خوردن نبات بعد از غذا نفخ را از بین میبرد. اگر بعد از غذا مرتب نفخ میکنید، بهتر است علت آن را پیدا کنید و الگوی غذایی خود را بررسی کنید.
آیا نبات میتواند نفخ را بیشتر کند؟
در بعضی افراد، مصرف زیاد مواد شیرین ممکن است با ناراحتیهای گوارشی همراه شود. اگر متوجه شدید بعد از خوردن نبات نفخ شما بیشتر میشود، مقدار مصرف را کاهش دهید و واکنش بدنتان را بررسی کنید.
برای نفخ چه چیزی بهتر است؟
بهتر است ابتدا علت نفخ مشخص شود. آهسته غذا خوردن، کاهش نوشیدنیهای گازدار، خوردن وعدههای متعادل و شناسایی غذاهای محرک میتواند به کاهش علائم کمک کند.
آیا نبات برای گاز معده خوب است؟
نبات اثر اثباتشدهای برای کاهش گاز دستگاه گوارش ندارد. اگر گاز و نفخ مرتب اتفاق میافتد، باید عواملی مانند رژیم غذایی، یبوست و عدم تحمل غذایی بررسی شوند.
آیا چای و نبات برای نفخ مناسب است؟
چای و نبات درمان نفخ محسوب نمیشوند. اگر چای شیرین بعد از غذا باعث احساس سنگینی یا نفخ شما میشود، مقدار چای و نبات را کاهش دهید و واکنش بدنتان را بررسی کنید.
آیا نبات برای کودکان مبتلا به نفخ مناسب است؟
نبات نباید به عنوان درمان نفخ کودکان استفاده شود. اگر نفخ کودک مکرر یا همراه با درد، اسهال، یبوست، استفراغ یا کاهش وزن است، بهتر است پزشک علت آن را بررسی کند.
چه زمانی برای نفخ باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر نفخ مرتب تکرار میشود، برطرف نمیشود یا همراه با کاهش وزن، خون در مدفوع، درد شدید، استفراغ، تب یا تغییرات قابل توجه در دفع است، باید برای بررسی علت به پزشک مراجعه کنید.